Risk Assessment คืออะไร? สอนวิธีประเมินความเสี่ยงในที่ทำงาน

23 กรกฎาคม 2026 · บทความ
Tags ·
  • ความปลอดภัยสำหรับธุรกิจ
  • บริการรักษาความปลอดภัย
  • ระบบรักษาความปลอดภัย

Risk Assessment คืออะไร? สอนวิธีประเมินความเสี่ยงในที่ทำงาน

Risk Assessment คืออะไร

ในโลกของการดำเนินธุรกิจ B2B ไม่ว่าจะเป็นโรงงานอุตสาหกรรม คลังสินค้า หรืออาคารสำนักงานขนาดใหญ่ สิ่งหนึ่งที่ผู้บริหารและฝ่ายบริหารจัดการอาคารหลีกเลี่ยงไม่ได้คือการเผชิญกับภัยคุกคามรอบด้าน ทั้งภัยจากอุบัติเหตุ อัคคีภัย หรือแม้กระทั่งการโจรกรรม คำถามคือเราจะรู้ได้อย่างไรว่าจุดไหนในองค์กรคือจุดที่เปราะบางที่สุด? คำตอบอยู่ในกระบวนการที่เรียกว่า “Risk Assessment” นั่นเอง

 

ไขข้อสงสัย Risk Assessment คือ อะไรและมีความสำคัญอย่างไรต่อองค์กร

หากจะอธิบายให้เข้าใจง่าย risk assessment คือกระบวนการประเมินความเสี่ยงอย่างเป็นระบบ เพื่อระบุว่ามีสิ่งใดในที่ทำงานที่อาจก่อให้เกิดอันตราย (Hazards) ต่อบุคลากร ทรัพย์สิน หรือกระบวนการผลิต จากนั้นจึงทำการวิเคราะห์และคาดการณ์ถึงโอกาส (Likelihood) ที่จะเกิดเหตุการณ์นั้น รวมถึงระดับความรุนแรง (Severity) ของผลกระทบที่จะตามมา

ความสำคัญของการทำ Risk Assessment ต่อองค์กรมีดังนี้

  • ปกป้องทรัพยากรบุคคล: ช่วยลดอัตราการบาดเจ็บและการเจ็บป่วยจากการทำงานของพนักงาน
  • คุ้มครองทรัพย์สิน: ป้องกันความสูญเสียจากเหตุเพลิงไหม้ เครื่องจักรพังเสียหาย หรือการโจรกรรมข้อมูลและทรัพย์สิน
  • ปฏิบัติตามกฎหมาย: ช่วยให้สถานประกอบการดำเนินงานสอดคล้องกับ พ.ร.บ. ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
  • สร้างความต่อเนื่องทางธุรกิจ: ลดความเสี่ยงที่การผลิตจะหยุดชะงัก (Business Interruption)

 

5 ขั้นตอนหลักในการประเมินความเสี่ยงในที่ทำงานให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด

การทำ Risk Assessment ไม่ใช่เพียงแค่การเดินตรวจพื้นที่แล้วจดบันทึกคร่าวๆ แต่ต้องเดินตามกรอบ 5 ขั้นตอนหลักที่เป็นมาตรฐานสากลเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่แม่นยำและนำไปใช้งานได้จริง

1. การค้นหาและชี้บ่งอันตรายที่ซ่อนอยู่ในพื้นที่ทำงาน

เริ่มต้นจากการสำรวจทุกซอกทุกมุมของสถานประกอบการ ตั้งแต่สายการผลิต คลังสินค้า ไปจนถึงระบบไฟฟ้าและทางเข้าออกของอาคาร เพื่อมองหา “แหล่งอันตราย” เช่น เครื่องจักรที่ไม่มีฝาครอบป้องกัน พื้นทางเดินที่ลื่นและลาดชัน ระบบสายไฟที่เก่าชำรุด หรือแม้แต่จุดอับสายตาที่เสี่ยงต่อการบุกรุก

2. การระบุกลุ่มคนที่มีโอกาสได้รับอันตรายและระดับความรุนแรง

เมื่อพบอันตรายแล้ว ต้องมาวิเคราะห์ต่อว่าใครคือผู้ที่จะได้รับผลกระทบ เช่น พนักงานฝ่ายผลิต เจ้าหน้าที่คลังสินค้า แม่บ้าน หรือผู้มาติดต่อภายนอก จากนั้นประเมินว่าหากเกิดเหตุขึ้น ความรุนแรงจะอยู่ในระดับใด ตั้งแต่บาดเจ็บเล็กน้อย ปฐมพยาบาลได้ ไปจนถึงขั้นพิการหรือเสียชีวิต

3. การประเมินความเสี่ยงและกำหนดมาตรการควบคุมเพื่อป้องกัน

นำข้อมูลจากสองขั้นตอนแรกมาประเมินหา “ระดับความเสี่ยง” (Risk Level) ซึ่งมักคำนวณจาก โอกาสเกิด x ความรุนแรง หากพบว่าจุดใดมีความเสี่ยงสูง ต้องเร่งกำหนดมาตรการควบคุมทันที โดยใช้หลักการควบคุมความเสี่ยง (Hierarchy of Controls) เช่น การกำจัดต้นตอ, การใช้ป้ายเตือน, หรือการติดตั้งระบบวิศวกรรมความปลอดภัย

 

 

 

การประเมินความเสี่ยงในการทำงานโรงงาน

 

4. การบันทึกผลการประเมินและนำมาตรการไปปฏิบัติจริง

ข้อมูลทั้งหมดต้องถูกจัดทำเป็นลายลักษณ์อักษรในเอกสารประเมินความเสี่ยง เพื่อใช้เป็นแนวทางปฏิบัติขององค์กร จากนั้นให้นำมาตรการที่วางไว้ไปลงมือทำจริง เช่น การจัดซื้ออุปกรณ์เซฟตี้ การปรับปรุงพื้นที่ หรือการติดตั้งระบบกล้องวงจรปิดอัจฉริยะในจุดเสี่ยง

5. การติดตาม ทบทวน และปรับปรุงแผนประเมินความเสี่ยงอย่างสม่ำเสมอ

สภาพแวดล้อมในที่ทำงานมีการเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา มีการนำเครื่องจักรใหม่เข้ามา หรือเปลี่ยนรูปแบบการจัดวางพื้นที่ ดังนั้น องค์กรจึงต้องมีกำหนดเวลาในการกลับมาทบทวนผลการประเมินความเสี่ยงอย่างน้อยปีละครั้ง หรือทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่

 

บริหารจัดการความเสี่ยงและยกระดับความปลอดภัยในองค์กรด้วยโซลูชันจาก SECOM

เมื่อกระบวนการ risk assessment คือการหาจุดอ่อน มาตรการควบคุมความเสี่ยงที่ทรงประสิทธิภาพที่สุดด้านความปลอดภัยทางกายภาพ (Physical Security) คือการเลือกใช้เทคโนโลยีอัจฉริยะเข้ามาอุดรอยรั่วเหล่านั้น

สำหรับสถานประกอบการที่ต้องการยกระดับการป้องกันขั้นสูงสุด ระบบรักษาความปลอดภัยในอาคารแบบครบวงจร จาก SECOM  พร้อมเป็นพันธมิตรในการช่วยควบคุมความเสี่ยงของคุณ เรามีผู้เชี่ยวชาญเข้าสำรวจพื้นที่เพื่อออกแบบระบบรักษาความปลอดภัยแบบบูรณาการที่ตรงกับหน้างานจริง ไม่ว่าจะเป็นระบบกล้องวงจรปิด AI ที่คอยตรวจจับสิ่งผิดปกติ ระบบควบคุมการเข้า-ออก (Access Control) เพื่อป้องกันบุคคลภายนอกเข้าพื้นที่หวงห้าม และระบบสัญญาณเตือนภัยที่เชื่อมต่อกับศูนย์ควบคุมตลอด 24 ชั่วโมง ช่วยเปลี่ยนผลการประเมินความเสี่ยงบนกระดาษ ให้กลายเป็นเกราะป้องกันที่จับต้องได้จริง

 

คำถามที่พบบ่อย (FAQs) เกี่ยวกับการประเมินความเสี่ยง

 

การจัดทำ Risk Assessment คือ หน้าที่ของใครในพื้นที่ปฏิบัติงาน

การประเมินความเสี่ยงไม่ใช่หน้าที่ของใครคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นความรับผิดชอบร่วมกัน โดยมี เจ้าหน้าที่ความปลอดภัย (จป. วิชาชีพ) เป็นผู้ดำเนินงานหลักและให้คำแนะนำ ร่วมกับผู้จัดการฝ่าย ฝ่ายวิศวกรรม และที่สำคัญที่สุดคือ พนักงานระดับปฏิบัติการ ที่อยู่หน้างานจริงและรู้ถึงอันตรายแฝงได้ดีที่สุด

องค์กรควรดำเนินการทบทวนผลการประเมินความเสี่ยงบ่อยแค่ไหน

โดยทั่วไปควรทบทวน อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง เพื่อให้สอดคล้องกับแผนความปลอดภัยประจำปี แต่จำเป็นต้องทบทวนทันทีหากเกิดกรณีต่อไปนี้: มีอุบัติเหตุร้ายแรงเกิดขึ้นในพื้นที่, มีการเปลี่ยนเครื่องจักรหรือกระบวนการผลิตใหม่, หรือมีการปรับปรุงโครงสร้างอาคาร

ความแตกต่างระหว่างคำว่าอันตรายและความเสี่ยงในหลักการประเมินคืออะไร

  • อันตราย (Hazard): คือ สิ่งหรือสถานการณ์ที่มีศักยภาพทำให้เกิดความเสียหาย เช่น สายไฟที่ชำรุด
  • ความเสี่ยง (Risk): คือ ค่าสะท้อนโอกาสที่จะเกิดเหตุร้ายจากอันตรายนั้นร่วมกับความรุนแรง เช่น โอกาสที่พนักงานจะเดินมาเหยียบสายไฟเส้นนั้นแล้วถูกไฟดูดจนบาดเจ็บ

ธุรกิจขนาดเล็กจำเป็นต้องจัดทำเอกสารประเมินความเสี่ยงอย่างเป็นทางการหรือไม่

จำเป็นอย่างยิ่ง แม้จะเป็นธุรกิจขนาดเล็กที่มีพนักงานไม่มาก แต่อุบัติเหตุเพียงครั้งเดียวอาจส่งผลกระทบต่อสภาพคล่องทางการเงินและชื่อเสียงของธุรกิจจนถึงขั้นวิกฤตได้ การมีเอกสารที่ชัดเจนยังช่วยให้ง่ายต่อการขยายธุรกิจและการตรวจสอบมาตรฐานในอนาคต

 

 

สรุปบทความ

การเข้าใจว่า risk assessment คือ อะไร และนำไปปฏิบัติอย่างจริงจังในองค์กร ไม่ใช่เรื่องของการทำตามกฎหมายเพียงอย่างเดียว แต่เป็นกลยุทธ์สำคัญในการปกป้องชีวิตพนักงาน ทรัพย์สินอันมีค่า และความน่าเชื่อถือของธุรกิจ B2B การผสานกระบวนการประเมินความเสี่ยงภายในองค์กรเข้ากับโซลูชันการรักษาความปลอดภัยอัจฉริยะจาก SECOM จะช่วยสร้างสภาพแวดล้อมการทำงานที่ปลอดภัย ปลอดโปร่ง และขับเคลื่อนธุรกิจให้เติบโตได้อย่างมั่นคงไร้กังวล

 

ลงทะเบียนรับคำปรึกษาฟรี ไม่มีค่าใช้จ่ายกรอกข้อมูลของท่านอย่างครบถ้วนเพื่อให้เจ้าหน้าที่ติดต่อกลับ

สำหรับธุระกิจ

ข้าพเจ้าได้อ่านและเข้าใจ “หนังสือแจ้งและให้ความยินยอมเกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคล,และนโยบายความเป็นส่วนตัว” และขอให้ความ ยินยอมให้ผู้ควบคุมข้อมูลส่วนบุคคลสามารถประมวลผลข้อมูลส่วนบุคคลซึ่งข้อมูลส่วนบุคคลตามข้อความที่แจ้ง

คลิก
แชร์ :

บทความที่เกี่ยวข้อง

ความปลอดภัยในโรงเรียนคืออะไร? เปิดมาตรฐานและระบบรักษาความปลอดภัยที่โรงเรียนยุคใหม่ต้องมี
1 กันยายน 2026
ทำความรู้จัก KYT คืออะไร? เทคนิคการประเมินอันตรายเพื่อความปลอดภัยในโรงงาน
31 สิงหาคม 2026
คู่มือโรงงาน ป้ายสัญลักษณ์ความปลอดภัยมีกี่สี และแต่ละสีมีความหมายอย่างไร?
31 สิงหาคม 2026
จป คืออะไร? ทำความรู้จักตำแหน่งสำคัญที่โรงงานและสถานประกอบการขาดไม่ได้
28 สิงหาคม 2026
รวมหมวดหมู่ เครื่องหมายความปลอดภัย และสัญลักษณ์ safety ในอุตสาหกรรม
23 กรกฎาคม 2026
ยืดอายุเครื่องจักร! Preventive Maintenance คืออะไร? ทำไมโรงงานต้องทำ
23 กรกฎาคม 2026
ไอคอน PDPA

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ “นโยบายคุ้กกี้” และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ “ตั้งค่า”

ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

ยอมรับทั้งหมด
จัดการความเป็นส่วนตัว
  • เปิดใช้งานตลอด

บันทึกการตั้งค่า